Matematik · Konu anlatımı ve çözümlü örnekler
Birinci dereceden denklemler nasıl çözülür?
Denklem çözmede eşitliği koruma, parantez açma ve sonucu yerine koyarak kontrol etme adımlarını incele.
DersDinle içerik rehberi · Güncelleme: 4 Kasım 2026
Kısa cevap
Bir bilinmeyenli birinci dereceden denklemi çözmek, eşitliği sağlayan bilinmeyen değerini bulmaktır. Eşitliğin iki tarafına aynı sayıyı eklemek veya çıkarmak; iki tarafı aynı sıfırdan farklı sayıyla çarpmak veya bölmek eşitliği korur.
İki adımlı örnek
3x + 5 = 20 denkleminde iki taraftan 5 çıkar: 3x = 15. İki tarafı 3’e böl: x = 5. Kontrol için başlangıç denklemine yaz: 3 × 5 + 5 = 20. Yalnız bir tarafta işlem yapmak eşitliği bozabilir.
Parantezli örnek
2(x + 3) = 14 denkleminde önce iki tarafı 2’ye bölerek x + 3 = 7, ardından 3 çıkararak x = 4 bulabilirsin. Alternatif olarak parantezi dağıt: 2x + 6 = 14. Her iki yöntem aynı sonucu vermelidir.
İşaret hatalarından kaçın
−2x = 8 denkleminde iki tarafı −2’ye bölersen x = −4 olur. İşlem satırlarını atlamamak eksi işaretini kaybetmeni önler. “Karşıya geçince işaret değişir” kuralının arkasında iki tarafa aynı işlemi uygulama fikri vardır.
Kendini kontrol et
4x − 7 = 9 için önce iki tarafa 7 ekle: 4x = 16. Sonra 4’e böl: x = 4. 4 × 4 − 7 = 9 olduğundan çözüm doğrudur. 0’a bölme yapılamayacağını unutma.